Chẻ peak trong HPLC

split-peak

Chẻ peak bởi sự phá vỡ các rãnh dẫn mẫu trong cột:

Các bạn hãy tưởng tượng, khi ta tiến hành bơm mẫu cùng pha động vào cột. Các dòng chất lỏng sẽ len lỏi giữa các hạt silica gel và tạo nên các rãnh dẫn truyền mẫu. Sự phá vỡ các rãnh dẫn mẫu trong cột – do 1 lý do khách quan hay chủ quan nào đó – làm cho peak của chúng ta bị chẻ.

dong-chay-trong-cot

loading...

Dòng chảy của mẫu trong lòng cột HPLC

Nguyên nhân chính ở đây là do:

  • Các rãnh dẫn truyền này bị phá vỡ bởi các bọt khí.
  • Do cột có chất lượng không tốt làm cho dòng chảy của mẫu trong cột không ổn định.
  • pH của pha động quá cao làm hòa tan silica gel trong cột.

split-peak

Hình dạng giữa peak bình thường và peak bị chẻ

Với vấn đề này, đôi lúc peak sẽ bị chẻ ngẫu nhiên, cũng có lúc các peak bị chẻ thành peak đôi hết. Vấn đề này cũng thường bị lẫn lộn với việc chẻ peak do đầu lọc pha động bị nghẹt 1 phần. Khi đầu lọc pha động bị nghẹt 1 phần cũng sẽ gây ra hiện tượng như trên.

Vấn đề này rất khó để giải quyết triệt để. Vì nó có nguyên nhân trực tiếp từ chất lượng của cột HPLC, hệ thống đang chạy có bộ degasser hoạt động kém hoặc do tay nghề của kiểm nghiệm viên (khi pha pha động, làm mẫu có bọt khí…).

  • Về yếu tố con người: Chúng ta nên kiểm tra lại xem thao tác kiểm nghiệm viên đã đúng chưa, đạt yêu cầu chưa, v.v…
  • Về yếu tố thiết bị: Để phòng tránh vấn đề này xảy ra chúng ta nên chọn các loại cột từ các hãng uy tín như: Lachrom của Hitachi, Restek, Tosho,… đồng thời nên có sự lựa chọn đúng đắn loại cột cho từng phép phân tích ví dụ như: khi chạy các dạng pha động có pH cao quá chúng ta nên dùng các loại cột chuyên dụng hoặc nghiên cứu lại pha động để mang lại kết quả tốt nhất.

Đối với vấn đề hệ thống, chúng ta cần liên lạc với sevice để có sự hổ trợ hợp lý, kịp thời. Hoặc nặng hơn là lựa chọn lại dòng sản phẩm HPLC tốt hơn thay thế. Lời khuyên là chúng ta nên sử dụng các hệ thống HPLC có uy tín.

Chẻ peak do cột bị nhiễm bẩn:

Đôi khi, trong quá trình phân tích bạn phải chạy số lượng mẫu quá nhiều và điều đó làm cho cột sắc ký của bạn bị nhiễm bẩn gây nên hiện tượng chẻ peak. Như hiện tượng dưới đây: khi tiến hành chạy tạp trong của APAP trong 1 loại thuốc cảm, người ta thu được phổ đồ như sau:

che-peak-cho-nhiem-ban-cot

Với trường hợp chạy quá nhiều mẫu và bị chẻ peak như vậy, chúng ta nên tiến hành kiểm tra các bước sau đây. Thứ nhất là kiểm tra lại bảo vệ cột của chúng ta có bị bẩn hay không, vệ sinh bảo vệ cột. Kế đến nếu hiện tượng vẫn tiếp diễn thì chúng ta nên vệ sinh luôn cột sắc ký của mình (như trình bày ở bài trước).

rua-cot-bang-100-acn

Chú ý: để hạn chế trường vấn đề này xảy ra, khi các bạn chạy sắc ký quá nhiều mẫu, bạn nên chỉnh thời gian chạy mỗi mẫu dài ra hơn. Hành động này có mục đích là rữa giải cột nhiều hơn trong quá trình chạy mẫu và hạn chế việc cột bị nhiễm bẫn. Ngoài ra chúng ta cũng cần nghiên cứu lại phương pháp xử lý mẫu để giảm thiếu hiện tượng cột bị nhiễm bẩn.

Chẻ peak do hiệu ứng dung môi.

Hiện tượng chẻ peak còn được gặp trong trường hợp sau đây. Khi tiến hành phân tích Salicylamide và Caffein trong 1 loại thuốc giảm đau ta thu nhận được phổ đồ như sau.

tiem-mau-voi-dung-moi

Điều kiện phân tích: Pha động: 18% ACN: 82% nước

Peak 1: Caffein; Peak 2: Salicylamide

Khi mà thay đổi dung môi trong mẫu bằng chính pha động thì hiện tượng chẻ peak biến mất.

tiem-mau-trong-pha-dong

Điều này chứng tỏ rằng nếu dung môi xử lý mẫu có độ phân cực thấp hơn pha động sẽ gây làm cho peak của mẫu bị bè và chẻ peak. Giải thích cho hiện tượng này, chúng ta hãy hình dung như sau: Khi chúng ta dùng dung môi có độ phân cực thấp hơn, đầu tiên dung môi hiển nhiên có liên kết với hợp chất cần phân tích bên cạnh đó cột sẽ hình thành liên kết giữ dung môi lại (điều tương tự cũng xảy ra với pha động nhưng mà liên kết ở pha động thấp hơn dung môi – do độ phân cực pha động cao hơn dung môi). Điều này làm cho peak của mẫu phân tích bị bè rộng và đôi khi là bị chẻ peak.

Để khắc phục tình trạng này chúng ta nên tiến hành chọn dung môi có độ phân cực cao hơn hoặc bằng pha động (hay nhiều bài báo ghi rằng nồng độ chất hữu cơ ít hơn). Kết quả là chúng ta thu được phổ như hình bên dưới.

Chú ý rằng tùy vào loại cột mà chúng ta nên đọc tài liệu liên quan và tiến hành chọn dung môi thích hợp.

Bài viết tiếp theo chúng ta sẽ tìm hiểu về hiện tượng peak kéo đuôi và cách khắc phục.

2 Replies to “Chẻ peak trong HPLC”

Gửi phản hồi

Website này sử dụng Akismet để hạn chế spam. Tìm hiểu bình luận của bạn được duyệt như thế nào.